ЮНСИТРАЛ халықаралық арбитражды цифрландыру бойынша жұмысын жалғастыруда
2026-07-08 00:57
ҚР ҰКП «Атамекен» Арбитраж орталығы коммерциялық дауларды шешуді цифрландыру саласындағы халықаралық үрдістердің күшейгенін атап өтеді. Электрондық арбитраж шешімдері, цифрлық хабарламалар, қашықтан өткізілетін тыңдаулар және жасанды интеллектіні пайдалану бірте-бірте заманауи арбитраж практикасының бір бөлігіне айналуда.
Бұл мәселелер ЮНСИТРАЛ-дың Дауларды реттеу жөніндегі II Жұмыс тобының 83-сессиясында қаралды. Электрондық нысандағы арбитраж шешімдерін тану және орындауға ерекше назар аударылды. Шешім тек электрондық форматта шығарылғаны үшін ғана оны тануда немесе орындауда бас тартылмауға тиіс деген тәсіл қолдау тапты.
Сондай-ақ электрондық хабарламалар, оның ішінде жөнелту фактісін тіркеу және арнайы белгіленген электрондық мекенжайды пайдалану шартымен жазбаша хабарламаларды электрондық құралдармен жіберу мүмкіндігі талқыланды.
Арбитражда, медиацияда және қашықтан өткізілетін тыңдауларда жасанды интеллектіні қолдануға жеке назар аударылды. Қатысушылар AI-құралдардың істерді әкімшілендіру мен құжаттарды өңдеудегі әлеуетін атап өтіп, сонымен бірге құпиялылыққа, ашықтыққа, деректерді қорғауға байланысты тәуекелдерді және шешім қабылдау функциясын жасанды интеллектіге беруге жол берілмейтінін баса көрсетті.
Қазақстандық бизнес үшін бұл өзгерістердің практикалық маңызы бар: цифрландыру арбитражды, әсіресе трансшекаралық коммерциялық қатынастарда, неғұрлым икемді, жылдам және қолжетімді етеді. Бұл ретте тараптарға арбитраждық ескертпені, құжат алмасу тәртібін, тыңдаулар форматын және шешім нысанына қойылатын талаптарды алдын ала келісіп алу маңызды.
ҚР ҰКП «Атамекен» Арбитраж орталығы халықаралық практиканың дамуын қадағалауды жалғастырады және коммерциялық дауларды шешудің заманауи, тиімді әрі сенімді тетіктерін енгізуді қолдайды.
Арбитраж — кәсібилікке, тараптардың автономиясына және рәсімге деген сенімге негізделген бизнес құқықтарын қорғаудың заманауи құралы.